De menselijke maat (1)
Peter van Rossum
Voor dit werkblad heb je een meetlint, een personenweegschaal en een rekenmachine nodig.
Voer de metingen in dit werkblad met z’n tweeën uit.
Lichaamslengte
Laat de ander eerst de lengte van je lichaam meten. Ga hiervoor goed rechtop staan.
- Hoe groot is jouw lichaamslengte? 1,.......... m (meter)
Menselijke verhoudingen
Laat de ander nu de reikwijdte van je armen meten.
Ga hiervoor met je armen wijd staan en houd je armen
recht en horizontaal opzij. De ander meet dan de afstand tussen de topjes van je vingers van je ene hand en de topjes van je vingers van je andere hand.
- Hoe groot is jouw reikwijdte? ...,.......... m (meter)

Hiernaast zie je een tekening die Leonardo da Vinci heeft gemaakt rond 1490. In deze tekening zie je de ideale verhoudingen van het menselijk lichaam.
Volgens deze tekening is je lichaamslengte precies even groot als je reikwijdte.
- Klopt dit voor jouw lichaamslengte en reikwijdte?
- Hoe groot is het verschil? .......... cm (centimeter)
De maat van kinderkleding
Bij kinderkleding wordt de kledingmaat bepaald door de lichaamslengte in cm (centimeter).
- Hoe groot is jouw lichaamslengte in cm? .......... cm
- Hoe groot is dan jouw kledingmaat? .......... (rond af op een heel getal)
De kleinste kindermaat is 50, de grootste 188. Als jij al uit de kindermaten gegroeid bent, gelden voor jou de dames- of herenmaten.
De maat van dameskleding (alleen voor de meisjes)
Bij dameskleding wordt de maat bepaald door de heupomvang. Dat is de omtrek van je lichaam bij je heupen. De maat die je kiest kun je berekenen met de volgende formule:
Damesmaat = (heupomvang in cm - 24) : 2
- Hoe groot is jouw heupomvang in cm? .......... cm
- Trek hier 24 cm van af en deel de uitkomst door 2.
Welke damesmaat is dan voor jou geschikt? .......... (rond af op een heel getal)
De maat van herenkleding (alleen voor de jongens)
Bij herenkleding wordt de maat bepaald door de borstomvang. Dat is de omtrek van je lichaam net onder je armen. De maat die je kiest kun je berekenen met de volgende formule:
Herenmaat = borstomvang in cm : 2

- Hoe groot is jouw borstomvang in cm? .......... cm
- Wat zou dan jouw herenmaat zijn? .......... (rond af op een heel getal)
Voor overhemden is de maat de halsomvang in cm.
- Hoe groot is jouw halsomvang in cm? .......... cm
- Wat is dan jouw maat voor een overhemd? .......... (rond af op een heel getal)
Amerikaanse kledingmaten

In t-shirts, sweaters en overhemden vind je vaak ook Amerikaanse maten : S, M, L, XL, enz. De S staat voor small (klein), de M voor medium (gemiddeld) en de L voor large (groot). Een X staat voor extra, een XX voor extra extra en een XXX voor extra extra extra. XS betekent dus extra klein en XXXL extra extra extra groot (oftewel king size!)
In de tabel hieronder zie hoe de Amerikaanse maten overeenkomen met onze maten.
| Amerikaanse en Europese kledingmaten | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Amerikaanse maat | XS | S | M | L | XL | XXL | XXXL |
| Kindermaat | 104 | 116 | 128 | 140 | 152 | ||
| Damesmaat | 32/34 | 36 | 38 | 40 | 42 | 44 | 46 |
| Herenmaat | 40 | 42/44 | 46/48 | 50/52 | 54/56 | 58/60 | 62/64 |
- Wat is volgens deze tabel jouw Amerikaanse maat voor een t-shirt? ..........
De maat van spijkerbroeken
De maat van spijkerbroeken bestaat uit twee getallen, bijvoorbeeld 30-28. Het eerste getal is de taillemaat en het tweede getal de binnenbeenlengte. Omdat de spijkerbroek uit Amerika komt, zijn de maten niet in centimeters, maar in inches. Eén inch is gelijk aan 2,54 cm.
De taillemaat is de kleinste omtrek rond je middel. De binnenbeenlengte is de lengte van de binnenkant van je been, gemeten van je kruis tot aan de grond.

- Hoe groot is jouw taillemaat in cm? .......... cm (centimeter)
- Hoe groot is jouw binnenbeenlengte in cm? .......... cm (centimeter)
Als je deze getallen door 2,54 deelt, krijg je jouw taillemaat en binnenbeenlengte in inches.
- Hoe groot is jouw taillemaat in inches? .......... inch (rond af op hele inches)
- Hoe groot is jouw binnenbeenlengte in inches? .......... inch (rond af op hele inches)
- Wat is dan jouw spijkerbroekenmaat? .......... - ...........
De maat van schoenen
De schoenmaat die we het meest gebruiken is de Franse schoenmaat. De gemiddelde schoenmaat is 40 voor vrouwen en 43 voor mannen.
Je eigen schoenmaat kun je berekenen met de volgende formule:
Franse schoenmaat = schoenlengte in cm × 1½
- Hoe groot is de lengte van jouw schoen in cm? .......... cm
- Wat is dan jouw Franse schoenmaat? .......... (rond af op een heel getal)
- Klopt dit met wat er onder jouw schoen staat? ..............................

Misschien staat er onder jouw schoen een veel kleiner getal, bijvoorbeeld 8 of 9. Je hebt dan waarschijnlijk sportschoenen. Die hebben vaak een Engelse of Amerikaanse schoenmaat.
In de tabel hieronder zie hoe de Engelse en Amerikaanse schoenmaten overeenkomen met onze Franse schoenmaten.
| Franse, Engelse en Amerikaanse schoenmaten | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Franse schoenmaat | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | |
| Engelse schoenmaat | 2 | 2½ | 3 | 4 | 5 | 6 | 6½ | 7 | 8 | 9 | 10 | 10½ | 11 | |
| Amerikaanse schoenmaat | dames | 3½ | 4½ | 5½ | 6½ | 7½ | 8 | 9 | 10 | 11 | 11½ | 12½ | 13 | 13½ |
| heren | 1½ | 2½ | 3½ | 4½ | 5½ | 6 | 7 | 8 | 9 | 9½ | 10½ | 11 | 11½ | |
- Wat is jouw Engelse schoenmaat?
En wat is de Amerikaanse?
Lichaamsgewicht
Bepaal je lichaamsgewicht op de weegschaal.
- Hoe groot is jouw lichaamsgewicht? .......... kg (kilogram)
Je lichaamslengte bepaalt voor een belangrijk deel je gewicht. Met de Body Mass Index kun je zien of je het juiste, gezonde gewicht hebt bij jouw lengte.
Je Body Mass Index kun je berekenen door je gewicht in kg te delen door het kwadraat van je lengte in m. Met het kwadraat van je lengte wordt bedoeld: je lengte maal je lengte.
- Wat is het kwadraat van jouw lengte? .......... m2
- Hoe groot is jouw Body Mass Index? .......... kg/m2
In de tabel hieronder kun je nu zien of een gezond gewicht hebt.
| Body Mass Index (of Quetelet Index) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Volwassenen | Meisjes | Jongens | |||||
| Leeftijd | 12 | 13 | 14 | 12 | 13 | 14 | |
| Ondergewicht | tot 18,5 | tot 14,4 | tot 15,0 | tot 15,6 | tot 14,4 | tot 14,8 | tot 15,3 |
| Gezond gewicht | 18,5-25,0 | 14.4-21,7 | 15,0-22,6 | 15,6-23,4 | 14,4-21,2 | 14,8-21,9 | 15,3-22,6 |
| Overgewicht | boven 25,0 | boven 21,7 | boven 22,6 | boven 23,4 | boven 21,2 | boven 21,9 | boven 22,6 |
- Heb jij een gezond gewicht?
Natuurlijk wordt je gewicht ook door andere dingen bepaald dan je lengte. Denk maar eens aan je lichaamsbouw. Je Body Mass Index zegt dus wel veel over je gewicht, maar niet alles.